Hyphen (dấu gạch ngang, -) dùng để nối các từ với nhau, hoặc các phần của một từ với nhau. Ví dụ: well-known (nổi tiếng), hel-met (mũ bảo hiểm, cách viết này không phổ biến lắm).

Mình chia làm 3 loại.

1. Hyphen giữa các từ (compound words)

Tính từ phức hợp (compound adjectives)

Các dạng sau kết hợp thành một tính từ:

• Noun + Adj → Adj
• Noun + Participle → Adj
• Adj + Participle → Adj

Ví dụ:

• sugar-free (không đường): noun + adj.
• muddle-headed (ngớ ngẩn): noun + participle.
• good-looking (ưa nhìn, xinh xắn): adj + participle.

Tóm lại: gạch ngang được dùng khi hai từ kết hợp thành một tính từ đứng trước danh từ.

• a well-known person: "well-known" là tính từ bổ nghĩa cho danh từ person, nên có gạch ngang.
• He is well known in Vietnam: "known" ở đây là động từ (bị động), nên không có gạch ngang.

Lưu ý: 250-year-old trees là những cái cây 250 tuổi, còn 250 year old trees có thể bị hiểu nhầm thành 250 cây một năm tuổi.

Động từ

Khi hai danh từ kết hợp thành một động từ thì dùng gạch ngang. Ví dụ: ice (băng) + skate (trượt) → to ice-skate (trượt băng).

Phrasal verb (cụm động từ)

Khi dùng như động từ thì KHÔNG có gạch ngang: I cut off a tree branch.

Khi phrasal verb là danh từ thì dùng gạch ngang: There was a break-in last night. (vụ đột nhập)

Danh từ

Giữa hai danh từ, kiểu nào cũng được: chat room, chat-room, chatroom đều OK.

2. Hyphen giữa tiền tố và từ

rearrange (sắp xếp lại), cooperate (hợp tác)... ngày càng phổ biến hơn re-arrange, co-operate, nhưng nhìn chung cả hai đều dùng được.

3. Hyphen trong một từ (word breaks)

Dạng này rất ít gặp, thường dùng để ngắt từ hoặc nhấn mạnh: hel-met, dis-abled... Hãy tách từ theo cách đọc: không viết di-sabled mà phải là dis-abled.

Bài viết tham khảo từ trang Oxford Dictionaries (mục "hyphen", link gốc nay đã đổi). Chủ yếu là dịch lại sang tiếng Việt cho một số bạn dễ đọc hơn.